RỐI LOẠN LƯỠNG CỰC: ĐẶC ĐIỂM, GIAI ĐOẠN HƯNG CẢM, TRẦM CẢM

1. Rối loạn lưỡng cực là gì?

Rối loạn lưỡng cực, trước đây còn được gọi là rối loạn hưng cảm - trầm cảm, là một bệnh lý tâm thần mạn tính đặc trưng bởi sự thay đổi thất thường giữa hai thái cực cảm xúc: hưng cảm (hoặc hưng cảm nhẹ) và trầm cảm. Những giai đoạn này có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần hoặc thậm chí vài tháng, và chúng khác biệt đáng kể so với những thay đổi tâm trạng bình thường mà mọi người trải qua.

2. Đặc điểm chính của rối loạn lưỡng cực

Rối loạn lưỡng cực có những đặc điểm nổi bật sau:

• Các giai đoạn cảm xúc cực đoan: Sự thay đổi rõ rệt giữa hưng cảm (hoặc hưng cảm nhẹ) và trầm cảm.
• Ảnh hưởng đến năng lượng và hoạt động: Năng lượng và mức độ hoạt động của người bệnh thay đổi đáng kể giữa các giai đoạn.
• Ảnh hưởng đến suy nghĩ và hành vi: Suy nghĩ có thể trở nên nhanh hơn hoặc chậm hơn, hành vi có thể trở nên bốc đồng hoặc thu mình.
• Ảnh hưởng đến khả năng thực hiện các công việc hàng ngày: Các giai đoạn cảm xúc cực đoan có thể gây khó khăn trong công việc, học tập, các mối quan hệ và sinh hoạt cá nhân.
• Tính chu kỳ: Các giai đoạn hưng cảm và trầm cảm thường có tính chu kỳ, mặc dù tần suất và thời gian của mỗi giai đoạn có thể khác nhau ở mỗi người.

3. Giai đoạn hưng cảm

Giai đoạn hưng cảm là một trạng thái cảm xúc cực kỳ hưng phấn, phấn khích, hoặc dễ cáu gắt, kèm theo tăng năng lượng và các hành vi bốc đồng. Các triệu chứng của hưng cảm thường bao gồm:

• Tâm trạng hưng phấn quá mức: Cảm thấy cực kỳ vui vẻ, phấn khích, lạc quan một cách bất thường.
• Tăng năng lượng và hoạt động: Cảm thấy tràn đầy năng lượng, giảm nhu cầu ngủ, hoạt động nhiều hơn bình thường.
• Suy nghĩ nhanh và dồn dập: Ý tưởng chạy nhanh trong đầu, khó tập trung.
• Nói nhiều và nhanh: Nói liên tục, chuyển chủ đề nhanh chóng.
• Tăng lòng tự trọng hoặc cảm giác vĩ đại: Tin rằng mình có những khả năng đặc biệt hoặc quan trọng hơn người khác.
• Giảm khả năng phán đoán: Đưa ra những quyết định bốc đồng, thiếu suy nghĩ, chẳng hạn như tiêu tiền quá mức, đầu tư mạo hiểm, hoặc quan hệ tình dục không an toàn.
• Tăng ham muốn: Tăng ham muốn tình dục, ăn uống hoặc các hoạt động khác.
• Dễ bị kích động hoặc cáu gắt: Trở nên dễ nổi nóng, khó chịu với những điều nhỏ nhặt.
• Có thể có các triệu chứng loạn thần: Trong trường hợp hưng cảm nặng, người bệnh có thể có ảo giác hoặc hoang tưởng.

4. Giai đoạn trầm cảm

Giai đoạn trầm cảm trong rối loạn lưỡng cực tương tự như trầm cảm nặng, đặc trưng bởi cảm giác buồn bã, mất hứng thú và giảm năng lượng. Các triệu chứng thường bao gồm:

• Cảm giác buồn bã, trống rỗng hoặc tuyệt vọng hầu như mỗi ngày.
• Mất hứng thú hoặc niềm vui trong hầu hết mọi hoạt động.
• Thay đổi đáng kể về cân nặng hoặc khẩu vị (tăng hoặc giảm cân không chủ ý).
• Rối loạn giấc ngủ (mất ngủ hoặc ngủ quá nhiều).
• Cảm thấy mệt mỏi hoặc thiếu năng lượng hầu như mỗi ngày.
• Cảm giác vô dụng, tội lỗi quá mức hoặc không phù hợp.
• Khó tập trung, suy nghĩ chậm chạp hoặc đưa ra quyết định.
• Kích động hoặc chậm chạp về mặt tâm thần vận động (có thể nhận thấy bởi người khác).
• Suy nghĩ về cái chết hoặc tự tử.

5. Chu kỳ của các giai đoạn cảm xúc

Chu kỳ của các giai đoạn hưng cảm và trầm cảm trong rối loạn lưỡng cực rất khác nhau ở mỗi người. Một số người có thể trải qua các giai đoạn này một vài lần trong đời, trong khi những người khác có thể có chu kỳ nhanh hơn hoặc các giai đoạn kéo dài hơn. Cũng có những trường hợp người bệnh trải qua các giai đoạn hỗn hợp, trong đó các triệu chứng của cả hưng cảm và trầm cảm xảy ra cùng một lúc hoặc xen kẽ nhanh chóng. Giữa các giai đoạn hưng cảm và trầm cảm, người bệnh có thể có những khoảng thời gian tâm trạng ổn định.

6. Tầm quan trọng của việc nhận biết cả hai giai đoạn

Việc nhận biết cả giai đoạn hưng cảm và trầm cảm là rất quan trọng để chẩn đoán chính xác rối loạn lưỡng cực. Đôi khi, người bệnh chỉ tìm kiếm sự giúp đỡ khi họ đang ở trong giai đoạn trầm cảm, và các triệu chứng hưng cảm có thể bị bỏ qua hoặc không được nhận ra là một phần của cùng một rối loạn. Chẩn đoán chính xác là bước đầu tiên quan trọng để có phương pháp điều trị phù hợp và hiệu quả.

Tại Thiên Đức, bạn sẽ được thăm khám trong môi trường thấu hiểu, kín đáo, với phác đồ điều trị cá thể hóa, kết hợp y học hiện đại và hỗ trợ tâm lý, hướng tới mục tiêu phục hồi sức khỏe toàn diện và nâng cao chất lượng cuộc sống. Đừng để những rối loạn tâm thần kinh cản trở bạn! Hãy tìm đến sự hỗ trợ chuyên nghiệp ngay hôm nay. Liên hệ Bệnh viện ĐKQT Thiên Đức để được tư vấn và đặt lịch khám tâm thần kinh uy tín.