UỐNG ACID FOLIC BAO LÂU TRƯỚC KHI MANG THAI ĐỂ NGỪA DỊ TẬT BẨM SINH?

1. ACID FOLIC LÀ LỚP GIÁP BẢO VỆ CON YÊU TỪ TRONG TRỨNG NƯỚC

• Trong hành trình đón chào một sinh linh mới, việc chuẩn bị sức khỏe tiền thai kỳ đóng vai trò quyết định đến tương lai của trẻ. Trong số các vi chất cần thiết, Acid Folic (hay còn gọi là Vitamin B9) được các tổ chức y tế uy tín như WHO và CDC xếp vào danh mục ưu tiên hàng đầu.
• Acid Folic là một loại vitamin nhóm B tan trong nước, đóng vai trò then chốt trong việc tổng hợp DNA và sản xuất các tế bào mới, đặc biệt là hồng cầu. Đối với thai nhi, đây là nguyên liệu không thể thiếu để hình thành và đóng ống thần kinh – tiền thân của não bộ và tủy sống.

2. UỐNG ACID FOLIC BAO LÂU TRƯỚC KHI MANG THAI LÀ TỐT NHẤT?

Câu hỏi mà các bác sĩ sản khoa thường xuyên nhận được tại phòng khám là “Tôi nên bắt đầu uống Acid Folic từ khi nào?".

2.1. Thời điểm vàng theo khuyến cáo y khoa:

Theo hướng dẫn của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC Hoa Kỳ), phụ nữ nên bắt đầu bổ sung Acid Folic ít nhất 01 tháng trước khi thụ thai. Tuy nhiên, các chuyên gia sản khoa tại các bệnh viện lớn thường khuyến khích thời gian lý tưởng là 03 tháng trước khi có ý định mang thai.

2.2. Tại sao phải uống sớm như vậy?

Có hai lý do y học mang tính cốt lõi:

• Cần thời gian để tích lũy:Cơ thể cần một khoảng thời gian nhất định để nồng độ folate trong máu đạt đến mức tối ưu nhằm bảo vệ thai nhi ngay từ giây phút thụ tinh thành công.
• Ống thần kinh đóng rất sớm:Ống thần kinh của thai nhi bắt đầu hình thành và đóng lại hoàn toàn trong vòng 28 ngày đầu tiên của thai kỳ. Đây là thời điểm mà đa số phụ nữ thậm chí còn chưa biết mình đã mang thai. Nếu đợi đến khi chậm kinh mới bắt đầu uống, "cửa sổ cơ hội" để ngăn ngừa dị tật ống thần kinh có thể đã đóng lại.

3. TẠI SAO ACID FOLIC LẠI CÓ KHẢ NĂNG NGĂN NGỪA DỊ TẬT BẨM SINH?

Sự thiếu hụt folate trong giai đoạn đầu thai kỳ là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến các “Dị tật ống thần kinh”. Hai loại dị tật phổ biến và nguy hiểm nhất bao gồm:

• Tật nứt đốt sống:Xảy ra khi cột sống của thai nhi không đóng lại hoàn toàn, gây tổn thương tủy sống và dây thần kinh, có thể dẫn đến liệt chi dưới hoặc mất kiểm soát bài tiết.
• Thai vô sọ:Một dị tật cực kỳ nghiêm trọng khi não bộ và hộp sọ không phát triển hoàn thiện. Đa số trẻ mắc dị tật này thường tử vong ngay sau khi sinh.

Nghiên cứu lâm sàng đã chứng minh, việc bổ sung đầy đủ Acid Folic giúp giảm tới 70% nguy cơ mắc các dị tật ống thần kinh này. Ngoài ra, vi chất này còn giúp giảm nguy cơ sứt môi, hở hàm ếch và các bệnh lý tim bẩm sinh ở trẻ.

4. LIỀU LƯỢNG BỔ SUNG ACID FOLIC CHUẨN Y KHOA

Tùy vào thể trạng và tiền sử bệnh lý, liều lượng Acid Folic sẽ có sự khác biệt rõ rệt. Việc tự ý sử dụng quá liều hoặc thiếu liều đều không mang lại hiệu quả tối ưu.

Đối với phụ nữ khỏe mạnh bình thường:

• Liều khuyến cáo: 400 mcg (microgram) Acid Folic mỗi ngày.
• Đây là liều lượng tiêu chuẩn có trong hầu hết các loại viên uống tổng hợp chuẩn bị mang thai.

Đối với các trường hợp nguy cơ cao:

Các đối tượng sau đây cần được bác sĩ chỉ định liều cao hơn (có thể lên tới 4 mg – 5 mg mỗi ngày, tức gấp 10 lần liều thông thường):

• Tiền sử đã từng mang thai con bị dị tật ống thần kinh.
• Phụ nữ bị tiểu đường hoặc đang điều trị bệnh động kinh (một số loại thuốc chống động kinh gây cản trở hấp thụ folate).
• Chỉ số BMI > 30 (phụ nữ béo phì có nguy cơ sinh con bị NTDs cao hơn).
• Lưu ý: Việc bổ sung liều cao phải có sự giám sát chặt chẽ của bác sĩ chuyên khoa để tránh che lấp các dấu hiệu thiếu hụt Vitamin B12.

5. NGUỒN CUNG CẤP ACID FOLIC: THỰC PHẨM HAY VIÊN UỐNG TỐT HƠN?

Folate tồn tại dưới hai dạng: Folate tự nhiên (trong thực phẩm) và Acid Folic (dạng tổng hợp trong viên uống).

Những loại thực phẩm giàu Folate tự nhiên:

Dù chế độ ăn uống là nền tảng, nhưng bạn nên nhớ rằng folate tự nhiên rất dễ bị phân hủy bởi nhiệt độ khi nấu nướng. Các thực phẩm tiêu biểu bao gồm:

• Các loại rau lá xanh đậm: Súp lơ xanh, rau bina (chân vịt), măng tây.
• Các loại hạt và đậu: Đậu nành, đậu Hà Lan, hạt hướng dương.
• Trái cây: Cam, bưởi, bơ.
• Gan động vật: Tuy giàu folate nhưng phụ nữ mang thai nên hạn chế vì chứa quá nhiều Vitamin A dạng retinol.

Tại sao viên uống vẫn là bắt buộc?

Cơ thể người hấp thụ Acid Folic từ viên uống tốt hơn gấp nhiều lần so với folate từ thực phẩm. Rất khó để một phụ nữ có thể ăn đủ lượng rau xanh để đạt mức 400 mcg folate mỗi ngày. Do đó, các bác sĩ luôn khuyến cáo kết hợp "Chế độ ăn giàu folate + Viên uống bổ sung".

6. NHỮNG SAI LẦM THƯỜNG GẶP KHI UỐNG BỔ SUNG ACID FOLIC

• Tâm lý "Càng nhiều càng tốt":Bổ sung quá 1000 mcg/ngày mà không có chỉ định y khoa có thể gây ra các tác dụng phụ như buồn nôn, mất ngủ hoặc kích ứng da.
• Chỉ uống khi biết mình có thai:Như đã phân tích, đây là sự bổ sung muộn màng đối với việc ngăn ngừa dị tật ống thần kinh.
• Quên uống thuốc thường xuyên:Việc bổ sung cần tính liên tục. Nếu quên một ngày, hãy uống bù ngay khi nhớ ra, nhưng không được uống gấp đôi liều lượng trong cùng một lúc.

7. LỜI KHUYÊN TỪ CHUYÊN GIA DÀNH CHO BỐ MẸ

Bên cạnh việc bổ sung Acid Folic, để có một thai kỳ hoàn hảo, bố mẹ nên thực hiện:

• Khám sức khỏe tiền hôn nhân/tiền thai kỳ:Xét nghiệm di truyền, tầm soát các bệnh lý truyền nhiễm và kiểm tra nồng độ vi chất.
• Tiêm phòng:Đảm bảo đã tiêm đủ vaccine cúm, sởi - quai bị - rubella trước khi mang thai ít nhất 3 tháng.
• Lối sống lành mạnh:Ngừng hút thuốc, hạn chế rượu bia và chất kích thích – những yếu tố làm giảm khả năng hấp thụ Acid Folic của cơ thể.

Uống Acid Folic trước khi mang thai không chỉ là một lời khuyên dinh dưỡng, đó là một trách nhiệm y khoa để bảo vệ tương lai của con trẻ. Hãy bắt đầu bổ sung tối thiểu 400 mcg Acid Folic mỗi ngày từ ít nhất 3 tháng trước khi thụ thai để hành trình làm mẹ của bạn trở nên trọn vẹn và an tâm nhất.