NỔI HẠCH GÓC HÀM KÈM ĐAU HỌNG: KHI NÀO LÀ LÀNH TÍNH? KHI NÀO LÀ DẤU HIỆU ÁC TÍNH?

1. CƠ CHẾ VÌ SAO ĐAU HỌNG LẠI GÂY NỔI HẠCH GÓC HÀM? 

Khi vùng họng, hạnh nhân (amidan) hoặc răng miệng bị tấn công bởi vi khuẩn hoặc vi-rút, các tế bào bạch cầu tại hạch góc hàm sẽ tăng cường hoạt động và nhân lên nhanh chóng để tiêu diệt tác nhân gây bệnh.

Sự "tập hợp lực lượng" đột ngột này khiến hạch góc hàm sưng to lên và căng tức. Y khoa gọi đây là hiện tượng phản ứng viêm hạch lành tính. Khi tình trạng viêm nhiễm ở họng được kiểm soát, hạch sẽ tự động thu nhỏ lại và trở về kích thước ban đầu.

2. NHỮNG DẤU HIỆU NGHI NGỜ HẠCH ÁC TÍNH

• Cảm giác đau: Thường không đau (xuất hiện âm thầm).

• Kích thước: Kích thước lớn (> 2 cm) và tăng dần theo thời gian.

• Mật độ (độ cứng):Rất cứng, chắc như đá hoặc gỗ.

• Khả năng di động: Dính chặt vào mô xung quanh, cố định, khó di động.

• Diễn biến theo thời gian: Kéo dài trên 3 - 4 tuần không lặn, ngày càng to thêm.

• Số lượng: Nổi thành chùm, nhiều hạch dính lại với nhau.

3. CÁC NGUYÊN NHÂN GÂY NỔI HẠCH GÓC HÀM KÈM ĐAU HỌNG 

3.1. Nhóm nguyên nhân lành tính (Chiếm hơn 90% trường hợp):

• Viêm họng cấp, viêm amidan: Vi khuẩn hoặc vi-rút gây sưng đỏ vùng họng khiến hạch góc hàm phản ứng sưng theo.

• Nhiễm trùng răng miệng: Sâu răng nặng, viêm lợi, áp-xe răng, răng khôn mọc lệch bị viêm nhiễm.

• Viêm tuyến nước bọt mang tai: Do vi-rút quai bị hoặc vi khuẩn gây tắc nghẽn tuyến nước bọt.

• Cảm cúm, nhiễm siêu vi: Các đợt sốt virus thông thường cũng có thể làm hệ thống hạch cổ sưng nhẹ.

3.2. Nhóm nguyên nhân ác tính (Cần cảnh giác cao):

• Ung thư vòm họng, ung thư hạ họng - thanh quản: Hạch góc hàm là vị trí di căn sớm và phổ biến nhất của các bệnh lý ung thư vùng Tai Mũi Họng.

• Ung thư tuyến nước bọt: Khối u phát triển ngay tại tuyến mang tai hoặc tuyến dưới hàm.

• Bệnh lý u lympho (Ung thư hạch) hoặc Bạch cầu cấp: Ung thư xuất phát ngay từ chính tế bào hệ thống bạch huyết hoặc máu.

4. CÁC TRIỆU CHỨNG BÁO ĐỘNG ĐỎ ĐI KÈM CẦN ĐI KHÁM NGAY 

Nổi hạch góc hàm kèm đau họng sẽ trở nên vô cùng nguy hiểm nếu xuất hiện cùng các dấu hiệu toàn thân bất thường sau:

• Khàn tiếng, nghẹt mũi hoặc ùa tai kéo dài:Đặc biệt là nghẹt mũi một bên, xì mũi ra máu đờm hoặc ù tai tiếng ve kêu ở cùng bên nổi hạch.

• Khó nuốt, vướng họng: Cảm giác luôn có vướng mắc ở họng, đau nhói lên tai khi nuốt.

• Sốt nhẹ về chiều, đổ mồ hôi đêm: Xuất hiện tình trạng sốt râm rẩm dai dẳng không rõ nguyên nhân.

• Sụt cân nhanh chóng:Giảm trên 5 - 10% trọng lượng cơ thể trong vòng 1 - 2 tháng mà không do ăn kiêng hay tập luyện.

• Nổi hạch ở nhiều vị trí khác: Xuất hiện thêm hạch ở thượng đòn (xương đòn), hách nách, hạch bẹn.

5. QUY TRÌNH CHẤN ĐOÁN VÀ XỬ TRÍ 

Khi đến cơ sở y tế chuyên khoa tai, mũi, họng hoặc ung bướu, bạn sẽ được triển khai các bước thăm khám hệ thống để chẩn đoán chính xác:

• Nội soi tai, mũi, họng ống mềm: Giúp bác sĩ quan sát chi tiết toàn bộ bề mặt niêm mạc vòm họng, amidan, gốc lưỡi, thanh quản nhằm phát hiện các tổn thương hoặc khối u ẩn nấp sâu bên trong.

• Siêu âm vùng cổ:Đánh giá chính xác kích thước, hình dạng, cấu trúc rốn hạch và độ tưới máu của hạch góc hàm.

• Chọc hút tế bào bằng kim nhỏ (FNA): Dùng kim siêu nhỏ hút một ít tế bào trong hạch để soi dưới kính hiển vi. Đây là phương pháp nhanh chóng, ít đau giúp xác định hạch là viêm hay ung thư.

• Chụp CT-Scanner / MRI hoặc Sinh thiết hạch:Chỉ định khi có nghi ngờ cao về tổn thương ác tính để đánh giá mức độ xâm lấn.

6. LỜI KHUYÊN DÀNH CHO NGƯỜI BỆNH

• Không tự ý nắn chỉnh, day ấn hoặc bóp mạnh vào hạch: Hành động này có thể làm tổn thương hạch, tăng nguy cơ nhiễm trùng hoặc khiến tế bào ác tính (nếu có) lan rộng nhanh hơn.

• Không đắp các loại lá thuốc, vôi, cao nóng lên hạch:Rất nhiều trường hợp bị hoại tử da, nhiễm trùng máu nghiêm trọng do tự ý đắp thuốc dân gian truyền miệng.

• Theo dõi thời gian: Nếu sau khi điều trị đau họng (từ 7 - 10 ngày) mà hạch góc hàm không giảm kích thước, bạn cần tái khám ngay.

Nổi hạch góc hàm kèm đau họng đa phần là phản ứng bảo vệ lành tính của cơ thể trước các đợt viêm nhiễm thông thường. Tuy nhiên, sự chủ quan trước những thay đổi nhỏ của cơ thể có thể làm mất đi "thời điểm vàng" trong điều trị các bệnh lý nguy hiểm. Hãy chủ động đi thăm khám bác sĩ tai, mũi, họng khi thấy hạch cứng, không đau hoặc kéo dài trên 3 tuần để bảo vệ trọn vẹn sức khỏe của bản thân.

Lưu ý: Nội dung bài viết mang tính chất cung cấp kiến thức về bệnh lý tai, mũi, họng dùng tham khảo. Khi có bất kỳ nghi ngờ nào về tình trạng sức khoẻ, người bệnh cần đến ngay bệnh viện để được bác sĩ chuyên khoa thăm khám và xử trí kịp thời.