VIÊM XOANG SÀNG SAU – NGUYÊN NHÂN GÂY ĐAU NHỨC HỐC MẮT VÀ ĐAU GÁY KÉO DÀI

1. TẠI SAO VIÊM XOANG SÀNG LẠI GÂY ĐAU NHỨC HỐC MẮT VÀ ĐAU GÁY?

Cơ chế sinh lý dẫn đến tình trạng đau nhức hốc mắt và đau gáy kéo dài ở bệnh nhân viêm xoang sàng sau được giải thích bằng cấu trúc giải phẫu học:

• Đối với tình trạng đau nhức hốc mắt:Hệ thống xoang sàng sau ngăn cách với ổ mắt chỉ bởi một vách xương rất mỏng (gọi là xương giấy). Khi hốc xoang bị viêm nhiễm, niêm mạc sưng nề, dịch mủ bít tắc gây áp lực lớn lên vách xương này, trực tiếp kích thích các nhánh thần kinh cảm giác chi phối vùng mắt. Người bệnh có cảm giác đau âm ỉ sâu trong hốc mắt, đau xuyên ra sau nhãn cầu, đôi khi kèm theo mỏi mắt, mờ mắt tạm thời.
• Đối với tình trạng đau mỏi gáy kéo dài:Khác với xoang sàng trước hay xoang hàm gây đau ở vùng mặt và trán, vị trí dốc sau của xoang sàng sau khiến cơn đau lan tỏa theo đường dẫn truyền thần kinh cảm giác về phía sau. Người bệnh thường xuyên bị đau nhức vùng đỉnh đầu, đau mỏi vùng chẩm gáy, lan xuống bả vai, tạo cảm giác nặng nề, mệt mỏi kéo dài như bị thoái hóa đốt sống cổ.

2. NHỮNG TRIỆU CHỨNG ĐẶC TRƯNG VÀ BIẾN CHỨNG ĐI KÈM

2.1. Vị trí đau nhức:

• Triệu chứng: Đau sâu trong hốc mắt, đau vùng chẩm gáy, đỉnh đầu.
• Hệ quả/Biến chứng: Gây mất ngủ mạn tính, suy giảm trí nhớ, dễ nhầm với bệnh lý cột sống cổ.

2.2. Đường chảy của dịch mũi:

• Triệu chứng: Dịch mủ không chảy ra mũi trước mà chảy xuống thành sau họng.
• Hệ quả/Biến chứng: Gây hôi miệng, viêm họng mạn tính, viêm amidan, ho dai dẳng về đêm.

2.3. Triệu chứng tại mắt:

• Triệu chứng: Mỏi mắt, nhức nhãn cầu, suy giảm thị lực tiến triển.
• Hệ quả/Biến chứng: Biến chứng ổ mắt: Viêm nề ổ mắt, áp xe tơ mi, viêm dây thần kinh thị giác hậu nhãn cầu gây mù lòa.

2.4. Triệu chứng toàn thân:

• Triệu chứng: Sốt nhẹ âm ỉ (thể cấp), cảm giác vướng đờm ở cổ, nuốt nghẹn.
• Hệ quả/Biến chứng: Nhiễm trùng nhiễm độc mạn tính, tăng nguy cơ viêm màng não (hiếm gặp nhưng nguy hiểm).

3. NGUYÊN NHÂN GÂY RA VIÊM XOANG SÀNG SAU

Sự bùng phát nhiễm trùng ở xoang sàng sau thường xuất phát từ các yếu tố chính sau:

• Bất thường cấu trúc giải phẫu:Vẹo vách ngăn mũi, phì đại cuốn mũi giữa làm hẹp hoặc tắc nghẽn hoàn toàn lỗ thông xoang (phức hợp lỗ ngách), khiến dịch tiết bị ứ đọng kéo dài thành ổ mủ.
• Tác nhân vi sinh học:Virus, vi khuẩn (như Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae) hoặc nấm tấn công niêm mạc xoang sau một đợt cảm cúm không được điều trị dứt điểm.
• Môi trường và dị ứng:Tiếp xúc thường xuyên với bụi mịn, hóa chất độc hại hoặc dị ứng thời tiết làm niêm mạc mũi xoang bị phù nề liên tục.

Viêm xoang sàng sau không chỉ gây suy giảm nghiêm trọng chất lượng cuộc sống bằng những cơn đau đầu, đau gáy dai dẳng mà còn tiềm ẩn nhiều biến chứng nguy hiểm cho đôi mắt. Nhận biết sớm triệu chứng và điều trị đúng chuyên khoa theo phác đồ chuẩn y khoa là cách duy nhất để bạn bảo vệ sức khỏe hệ hô hấp và thị lực của mình.

Lưu ý: Nội dung bài viết mang tính chất cung cấp kiến thức y khoa tham khảo. Khi có các dấu hiệu đau nhức hốc mắt, giảm thị lực hoặc đau gáy kéo dài kèm khạc đờm đặc, người bệnh cần đến ngay các cơ sở y tế có chuyên khoa Tai Mũi Họng để được thăm khám và chụp chiếu chẩn đoán chính xác.