HẠ ĐƯỜNG HUYẾT: DẤU HIỆU, NGUYÊN NHÂN VÀ CÁCH XỬ TRÍ KHẨN CẤP

1. DẤU HIỆU NHẬN BIẾT HẠ ĐƯỜNG HUYẾT

Các triệu chứng thường xuất hiện nhanh chóng, và có thể được chia thành hai nhóm:

1.1. Triệu chứng thần kinh giao cảm (do cơ thể cố gắng tăng đường):

• Đói cồn cào và bồn chồn.
• Đổ mồ hôi lạnh bất thường.
• Tim đập nhanh, hồi hộp, lo lắng.
• Tay chân run rẩy.

1.2. Triệu chứng thần kinh trung ương (do não bị thiếu đường):

• Chóng mặt, đau đầu và mệt mỏi.
• Rối loạn thị giác (mắt mờ, nhìn đôi).
• Nói lắp, lú lẫn, mất phương hướng.
• Thay đổi hành vi (cáu gắt, hung hăng) hoặc mất ý thức, co giật (giai đoạn nặng).

2. NGUYÊN NHÂN PHỔ BIẾN GÂY HẠ ĐƯỜNG HUYẾT

Hạ đường huyết thường gặp nhất ở bệnh nhân tiểu đường, nhưng cũng có thể xảy ra ở người khỏe mạnh.

• Sử dụng thuốc (Nguyên nhân phổ biến ở bệnh nhân tiểu đường):

• Sử dụng quá liều Insulin hoặc thuốc uống hạ đường huyết (như Sulfonylurea).
• Tiêm Insulin không đúng cách hoặc tiêm vào cơ bắp thay vì dưới da.

• Chế độ ăn uống:

• Bỏ bữa, ăn quá ít so với liều lượng thuốc/Insulin.
• Ăn uống kiêng khem quá mức.

• Vận động:Tập thể dục cường độ cao hoặc kéo dài mà không ăn uống đầy đủ.
• Rượu bia:Uống rượu bia (đặc biệt khi đói) có thể ngăn gan giải phóng đường dự trữ (glycogen), gây hạ đường huyết nghiêm trọng.
• Các bệnh lý khác (ít gặp):Suy tuyến thượng thận, suy gan nặng hoặc u tụy tiết Insulin.

3. XỬ TRÍ KHẨN CẤP KHI HẠ ĐƯỜNG HUYẾT

Việc xử trí nhanh chóng bằng cách cung cấp đường hấp thu nhanh là yếu tố cứu mạng.

3.1. Đối với bệnh nhân còn tỉnh táo:

• Bước 1: Cung cấp 15 gram Carb hấp thu nhanh.

• Cho bệnh nhân uống ngay 1/2 lon nước ngọt có đường (không dùng loại dành cho người ăn kiêng), 1/2 ly nước trái cây, hoặc 2 - 3 viên kẹo ngọt.
• Không dùng sô cô la, kem vì chất béo trong đó làm chậm quá trình hấp thu đường.

• Bước 2: Kiểm tra lại sau 15 phút.

• Đo lại đường huyết. Nếu vẫn dưới 70 mg/dL, lặp lại Bước 1 (cho ăn thêm 15 gram Carb).

• Bước 3: Ăn nhẹ để duy trì.

• Khi đường huyết trở lại bình thường, cho bệnh nhân ăn một bữa ăn nhẹ chứa tinh bột phức hợp (ví dụ: bánh quy, cháo) để ngăn đường huyết hạ trở lại.

3.2. Đối với bệnh nhân hôn mê hoặc bất tỉnh:

• Tuyệt đối không cho bệnh nhân ăn hoặc uống bất cứ thứ gì (kể cả nước) vì có nguy cơ sặc, tắc đường thở.
• Gọi cấp cứu 115 ngay lập tức.
• Nếu có sẵn Glucagon (thuốc tiêm/xịt mũi), sử dụng theo hướng dẫn của bác sĩ. Glucagon là hormone giúp gan giải phóng đường dự trữ.
• Đặt bệnh nhân nằm nghiêng an toàn để tránh sặc.

Hạ đường huyết là một tai biến có thể phòng ngừa được. Nếu bạn đang điều trị tiểu đường, hãy luôn mang theo thẻ thông tin y tế, đường hoặc kẹo ngọt. Tái khám định kỳ để điều chỉnh liều thuốc phù hợp với chế độ ăn uống và vận động của bạn.

Bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho lời khuyên và chẩn đoán y tế chuyên nghiệp. Vui lòng liên hệ với bác sĩ chuyên khoa tại Bệnh viện ĐKQT Thiên Đức để được tư vấn cụ thể.