CẢNH BÁO NGỘ ĐỘC THỰC PHẨM TẾT: 5 MÓN ĂN NGUY HIỂM VÀ CÁCH SƠ CỨU KHẨN CẤP

1. CẢNH BÁO 5 MÓN ĂN TRUYỀN THỐNG DỄ GÂY NGỘ ĐỌC DỊP TẾT

Các món ăn này thường chứa hàm lượng đạm, béo cao, tạo môi trường lý tưởng cho vi khuẩn phát triển nếu không được bảo quản ở nhiệt độ tiêu chuẩn.

1.1. Bánh chưng/Bánh tét:

• Nguy cơ tiềm ẩn: Do gạo nếp và nhân đậu thịt là môi trường tốt cho vi khuẩn Bacillus cereus phát triển, đặc biệt ki bảo quản ở nhiệt độ thường sau khi cắt.
• Lời khuyên an toàn: Cắt đến đâu, ăn đến đó. Phần còn lại phải bảo quản trong tủ lạnh và luộc lại hoặc chiên nóng trước khi ăn.

1.2. Thịt đông/Giò chả/Giò thủ:

• Nguy cơ tiềm ẩn: Hàm lượng protein và gelatin cao, dễ bị nhiễm khuẩn Salmonella hoặc E.coli khi để lâu ngoài không khí hoặc không được nấu chín kỹ lại trước khi ăn.
• Lời khuyên an toàn: Chỉ mua ở cơ sở uy tín. Bảo quản lạnh và sử dụng tối đa trong vòng 3 – 5 ngày sau khi chế biến.

1.3. Dưa hành, củ kiệu muối xổi:

• Nguy cơ tiềm ẩn: Dễ nhiễm khuẩn hoặc nấm mốc trong quá trình muối không đảm bảo vệ sinh, hoặc do ăn quá sớm khi nồng độ muối và nitrit còn cao, gây độc.
• Lời khuyên an toàn: Chỉ ăn khi dưa đã vàng, chua tự nhiên. Tuyệt đối không ăn dưa, hành bị nổi váng, nhớt hoặc có mùi lạ.

1.4. Hải sản tươi sống:

• Nguy cơ tiềm ẩn: Nếu mua phải hải sản đã chết, không tươi, không được bảo quản lạnh đúng cách, dễ bị nhiễm khuẩn Vibro parahaemolyticus.
• Lời khuyên an toàn: Chỉ chọn hải sản còn tươi sống, không ăn tái, nấu chín kỹ hoàn toàn.

1.5. Thực phẩm tái/gỏi:

• Nguy cơ tiềm ẩn: Tiềm ẩn nguy cơ nhiễm ký sinh trùng, sán hoặc vị khuẩn gây bệnh nặng (E.coli, Salmonella).
• Lời khuyên an toàn: Hạn chế tối đa. Nếu ăn gỏi, phải đảm bảo rau củ và thịt được sơ chế, chế biến trong môi trường sạch sẽ tuyệt đối.

2. DẤU HIỆU NHẬN BIẾT NGỘ ĐỘC THỰC PHẨM

Các triệu chứng thường xuất hiện nhanh, từ vài giờ đến vài ngày sau khi ăn:

• Tiêu chảy: Phân lỏng, đi ngoài nhiều lần, có thể có máu hoặc chất nhầy.
• Nôn mửa: Nôn khan, nôn ra thức ăn vừa ăn.
• Đau bụng:Đau quặn bụng, đau vùng thượng vị.
• Sốt:Sốt, ớn lạnh, mệt mỏi toàn thân.
• Các dấu hiệu nguy hiểm: Khô môi, mắt trũng, tiểu ít (dấu hiệu mất nước), khó thở, co giật.

3. 3 BƯỚC SƠ CỨU KHẨN CẤP TẠI NHÀ

Khi nghi ngờ ngộ độc thực phẩm, mục tiêu ưu tiên là loại bỏ chất độc và bù nước điện giải.

3.1. Bước 1: Loại bỏ độc tố

• Nếu ngộ độc xảy ra trong vòng 6 giờ sau khi ăn và bệnh nhân còn tỉnh táo, có thể gây nôn bằng cách kích thích họng.
• KHÔNG gây nôn trong trường hợp bệnh nhân hôn mê, co giật, hoặc ngộ độc chất ăn mòn (axit/kiềm).

3.2. Bước 2: Bù nước và điện giải

• Ngộ độc thực phẩm gây mất nước nghiêm trọng qua nôn và tiêu chảy.
• Cho bệnh nhân uống dung dịch Oresol pha đúng liều lượng (theo hướng dẫn trên bao bì) hoặc nước lọc, nước cháo muối loãng.
• Uống từng ngụm nhỏ, từ từ để tránh kích thích nôn thêm.

3.3. Bước 3: Nghỉ ngơi và theo dõi

• Cho bệnh nhân nằm nghỉ ngơi, giữ ấm cơ thể.
• Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc cầm tiêu chảy ngay lập tức khi chưa có chỉ định của bác sĩ (vì có thể giữ độc tố lại trong ruột).

4. KHI NÀO CẦN ĐƯA BỆNH NHÂN ĐẾN BỆNH VIỆN?

Tuyệt đối không trì hoãn việc đến cơ sở y tế nếu bệnh nhân có một trong các dấu hiệu sau:

• Tiêu chảy, nôn ói không kiểm soát(không thể uống nước bù).
• Dấu hiệu mất nước nặng:Lơ mơ, li bì, mắt trũng sâu, không đi tiểu trong hơn 6 - 8 giờ.
• Sốt cao liên tục(trên 39 độ).
• Co giật hoặc rối loạn ý thức.
• Tiêu chảy có máu.
• Triệu chứng kéo dàihơn 24 giờ mà không thuyên giảm.

Bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho lời khuyên và chẩn đoán y tế chuyên nghiệp. Hãy gọi ngay cho Thiên Đức khi bạn cần các tư vấn và hỗ trợ chuyên sâu về sức khỏe. Chúc bạn và gia đình đón Tết và có một mùa xuân an lành, khỏe mạnh!