VÔ KINH (MẤT KINH): TÌM HIỂU NGUYÊN NHÂN VÀ GIẢI PHÁP

1. Vô kinh (mất kinh) là gì?

Vô kinh là tình trạng không có kinh nguyệt. Nó được chia thành hai loại chính:

• Vô kinh nguyên phát: Xảy ra khi một người phụ nữ chưa bao giờ có kinh nguyệt khi đến tuổi dậy thì (thường là 15 tuổi).
• Vô kinh thứ phát: Xảy ra khi một người phụ nữ đã từng có kinh nguyệt bình thường nhưng sau đó kinh nguyệt ngừng lại trong ít nhất 3 tháng liên tục.

Bài viết này sẽ tập trung chủ yếu vào vô kinh thứ phát, tình trạng phổ biến hơn ở phụ nữ đã trưởng thành.

2. Các nguyên nhân phổ biến gây ra vô kinh thứ phát

Có rất nhiều yếu tố có thể dẫn đến tình trạng kinh nguyệt ngừng lại. Dưới đây là một số nguyên nhân thường gặp nhất gây ra vô kinh thứ phát:

• Mang thai: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất gây ra mất kinh ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản.
• Cho con bú: Hormone prolactin được sản xuất trong thời gian cho con bú có thể ức chế sự rụng trứng và dẫn đến mất kinh.
• Stress và căng thẳng: Áp lực tinh thần kéo dài có thể ảnh hưởng đến hoạt động của vùng dưới đồi và tuyến yên, gây rối loạn kinh nguyệt và thậm chí mất kinh.
• Thay đổi cân nặng đột ngột: Giảm cân quá nhanh hoặc tăng cân đáng kể có thể tác động đến hormone và chu kỳ kinh nguyệt.
• Tập luyện quá sức: Vận động cường độ cao, đặc biệt là ở những vận động viên, có thể gây ra mất kinh.
• Rối loạn ăn uống: Các rối loạn như chán ăn tâm thần (anorexia nervosa) và cuồng ăn tâm thần (bulimia nervosa) có thể gây ra những thay đổi hormone nghiêm trọng dẫn đến mất kinh.
• Hội chứng buồng trứng đa nang: Mặc dù thường gây ra kinh nguyệt không đều, PCOS cũng có thể dẫn đến mất kinh ở một số phụ nữ.
• Các vấn đề về tuyến giáp: Cả cường giáp và suy giáp đều có thể ảnh hưởng đến chu kỳ kinh nguyệt và gây ra mất kinh.
• Suy buồng trứng sớm: Tình trạng buồng trứng ngừng hoạt động bình thường trước tuổi 40 có thể dẫn đến mất kinh và các triệu chứng tương tự như mãn kinh.
• U tuyến yên: Các khối u lành tính ở tuyến yên có thể sản xuất quá nhiều prolactin, gây ra mất kinh.
• Sử dụng thuốc: Một số loại thuốc như thuốc tránh thai (đặc biệt là loại chỉ chứa progestin), thuốc chống trầm cảm, thuốc an thần và một số loại thuốc điều trị ung thư có thể gây ra mất kinh.
• Phẫu thuật: Các thủ thuật như cắt bỏ tử cung hoặc cắt bỏ buồng trứng có thể dẫn đến mất kinh vĩnh viễn.
• Mãn kinh: Đây là giai đoạn tự nhiên khi buồng trứng ngừng sản xuất hormone và phụ nữ ngừng có kinh nguyệt, thường xảy ra ở độ tuổi 45 - 55.

3. Các nguyên nhân tiềm ẩn gây ra vô kinh nguyên phát

Vô kinh nguyên phát có thể do các nguyên nhân sau:

• Các vấn đề về nhiễm sắc thể hoặc di truyền: Chẳng hạn như hội chứng Turner.
• Các vấn đề về cấu trúc của cơ quan sinh sản: Tử cung hoặc âm đạo không phát triển đầy đủ.
• Các vấn đề về hormone: Sự thiếu hụt hormone sinh dục.
• Màng trinh không thủng: Máu kinh không thể thoát ra ngoài.

4. Khi nào cần đến gặp bác sĩ?

Mất kinh nguyệt không phải lúc nào cũng là dấu hiệu của một vấn đề nghiêm trọng, nhưng bạn nên đến gặp bác sĩ phụ khoa nếu bạn gặp phải bất kỳ tình trạng nào sau đây:

• Bạn đã từng có kinh nguyệt bình thường nhưng đột nhiên bị mất kinh trong 3 tháng liên tục trở lên.
• Bạn chưa bao giờ có kinh nguyệt khi đã 15 tuổi.
• Mất kinh kèm theo các triệu chứng khác như:
  • Đau đầu dữ dội hoặc thay đổi thị lực.
  • Tiết sữa bất thường ở vú (không liên quan đến việc cho con bú).
  • Mọc nhiều lông ở mặt hoặc các vị trí bất thường khác.
  • Da nổi nhiều mụn.
  • Thay đổi giọng nói.
  • Bốc hỏa hoặc khô âm đạo (ở phụ nữ trẻ).
  • Khó khăn trong việc thụ thai.

5. Các phương pháp chẩn đoán nguyên nhân gây ra vô kinh

Để xác định nguyên nhân gây ra vô kinh, bác sĩ phụ khoa có thể thực hiện các bước sau:

• Hỏi bệnh: Bác sĩ sẽ hỏi về tiền sử kinh nguyệt của bạn, các triệu chứng khác, thói quen sinh hoạt, tiền sử bệnh lý và các loại thuốc bạn đang sử dụng.
• Khám phụ khoa: Bác sĩ sẽ khám vùng chậu để kiểm tra tử cung, buồng trứng và các cơ quan sinh sản khác.
• Xét nghiệm máu: Để kiểm tra nồng độ hormone (như hormone tuyến giáp, hormone sinh dục, prolactin) và các chỉ số khác.
• Xét nghiệm nước tiểu: Để loại trừ khả năng mang thai.
• Siêu âm phụ khoa: Để kiểm tra tử cung và buồng trứng, phát hiện các bất thường như u nang buồng trứng hoặc các vấn đề về cấu trúc.
• Các xét nghiệm khác (tùy thuộc vào nghi ngờ của bác sĩ): Xét nghiệm di truyền, chụp MRI tuyến yên, nội soi buồng tử cung,...

6. Các phương pháp điều trị vô kinh

Phương pháp điều trị vô kinh sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào nguyên nhân gây ra tình trạng này. Bác sĩ có thể đề nghị các biện pháp sau:

• Điều trị các bệnh lý nền: Nếu vô kinh là do các vấn đề về tuyến giáp, PCOS, u tuyến yên hoặc các bệnh lý khác, việc điều trị các bệnh lý này có thể giúp khôi phục lại chu kỳ kinh nguyệt.
• Thay đổi lối sống: Điều chỉnh chế độ ăn uống, tập luyện hợp lý, giảm stress và duy trì cân nặng khỏe mạnh.
• Liệu pháp hormone: Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định liệu pháp hormone để kích thích kinh nguyệt hoặc điều trị các rối loạn nội tiết tố.
• Phẫu thuật: Có thể cần thiết trong trường hợp có các vấn đề về cấu trúc của cơ quan sinh sản hoặc có khối u cần loại bỏ.
• Hỗ trợ sinh sản: Nếu vô kinh gây ra vấn đề về khả năng sinh sản, các phương pháp hỗ trợ sinh sản có thể được cân nhắc.

Đừng ngần ngại! Tại Bệnh viện ĐKQT Thiên Đức, chúng tôi mang đến dịch vụ thăm khám và điều trị chuyên khoa Phụ khoa toàn diện, thấu hiểu. Với đội ngũ bác sĩ Sản Phụ khoa hàng đầu, giàu kinh nghiệm lâm sàng, cùng hệ thống trang thiết bị y tế hiện đại được đầu tư riêng cho chuyên khoa (như máy soi cổ tử cung, siêu âm chuyên sâu...), chúng tôi đảm bảo chẩn đoán chính xác. Chủ động thăm khám hôm nay để an tâm tận hưởng cuộc sống! Liên hệ ngay để được tư vấn và đặt lịch khám phụ khoa uy tín tại Bệnh viện ĐKQT Thiên Đức.