PHỤ NỮ MANG THAI BỊ CÚM – KHI NÀO CẦN DÙNG ĐẾN THUỐC VÀ KHÁNG SINH?
Điều đầu tiên các chuyên gia Sản khoa muốn mẹ bầu hiểu rõ: Bệnh cúm do virus Influenza gây ra, trong khi kháng sinh chỉ có tác dụng tiêu diệt vi khuẩn.
- Việc tự ý uống kháng sinh khi bị cúm không những không giúp mẹ hết sốt, hết ho mà còn làm tăng gánh nặng cho gan, thận của cả mẹ và bé.
- Nguy hiểm hơn, tự ý dùng kháng sinh không đúng chỉ định là nguyên nhân hàng đầu gây ra tình trạng kháng kháng sinh và làm tăng nguy cơ dị tật thai nhi nếu vô tình dùng phải các nhóm thuốc cấm (như Tetracycline, Quinolone).
2. KHI NÀO PHỤ NỮ MANG THAI BỊ CÚM CẦN DÙNG KHÁNG SINH?
Mẹ bầu bị cúm chỉ được chỉ định dùng kháng sinh khi và chỉ khi xuất hiện tình trạng bội nhiễm vi khuẩn (nhiễm khuẩn thứ phát). Lúc này, hệ miễn dịch của mẹ bị suy yếu do virus cúm tấn công trước đó, tạo cơ hội cho vi khuẩn xâm nhập vào đường hô hấp.
Bác sĩ sẽ chỉ định kháng sinh trong các trường hợp bội nhiễm cụ thể sau:
- Viêm phổi hoặc viêm phế quản cấp: Mẹ có biểu hiện ho khạc đờm đặc màu xanh hoặc vàng, khó thở, tức ngực, sốt cao trở lại sau khi triệu chứng cúm đã giảm.
- Viêm xoang nhiễm khuẩn cấp: Đau nhức dữ dội vùng mặt, gốc mũi, chảy nước mũi đặc, đục và có mùi hôi kéo dài trên 10 ngày.
- Viêm tai giữa cấp: Đau nhói trong tai, nghe kém, có thể chảy dịch tai.
- Viêm họng do liên cầu khuẩn: Họng đỏ rực, sưng tấy, xuất hiện các chấm mủ trắng ở amidan kèm hạch cổ sưng đau.
3. PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ CÚM AN TOÀN CHO MẸ BẦU
Khi bị cúm thông thường (chưa có bội nhiễm), mục tiêu điều trị là giảm triệu chứng và dùng thuốc kháng virus (nếu có chỉ định):
- Thuốc kháng virus (Tamiflu - Oseltamivir): Được chứng minh an toàn cho phụ nữ mang thai. Thuốc có hiệu quả tối ưu nếu được dùng trong vòng 48 giờ đầu kể từ khi xuất hiện triệu chứng cúm, giúp rút ngắn thời gian bệnh và ngăn ngừa biến chứng viêm phổi.
- Hạ sốt an toàn: Chỉ sử dụng Paracetamol để hạ sốt khi nhiệt độ > 38.5°C (liều lượng theo chỉ định của bác sĩ). Tuyệt đối tránh Ibuprofen hoặc Aspirin vì có thể gây sảy thai hoặc dị tật tim bẩm sinh của bé.
- Chăm sóc tại nhà: Súc họng bằng nước muối sinh lý, nhỏ mũi bằng nước muối, uống nhiều nước ấm, nước chanh mật ong và nghỉ ngơi tuyệt đối.
4. CÁC NHÓM KHÁNG SINH AN TOÀN CHO THAI KỲ (KHI CÓ BỘI NHIỄM)
Nếu bắt buộc phải dùng kháng sinh để điều trị bội nhiễm, bác sĩ sẽ lựa chọn các nhóm thuốc thuộc Nhóm B (An toàn theo phân loại của FDA Hoa Kỳ):
- Nhóm Penicillin: Amoxicillin, Ampicillin...
- Nhóm Cephalosporin: Cephalexin, Cefuroxime, Cefixime...
- Nhóm Macrolid: Azithromycin, Erythromycin (Tránh dùng Clarithromycin).
5. PHÂN BIỆT CÚM THÔNG THƯỜNG VÀ CÚM CÓ BỘI NHIỄM VI KHUẨN
5.1. Cúm do virus (thông thường):
- Sốt: Sốt giảm dần sau 3 - 5 ngày.
- Dịch mũi/đờm: Trong, loãng, không mùi.
- Cơn ho: Ho khan hoặc ho có đờm trong.
- Vùng họng: Đau rát nhẹ, nuốt vướng.
- Sử dụng thuốc: Tuyệt đối KHÔNG dùng kháng sinh.
5.2. Cúm có bội nhiễm vi khuẩn (nguy hiểm):
- Sốt: Sốt cao kéo dài hoặc sốt lại đột ngột.
- Dịch mũi/đờm: Đặc, màu xanh/vàng, có mùi hôi.
- Cơn ho: Ho rũ rượi, đau tức ngực, khó thở.
- Vùng họng: Đau chói, amidan có mủ trắng, sưng hạch.
- Sử dụng thuốc: Bắt buộc dùng kháng sinh Nhóm B.
Mang thai bị mắc cúm là một thử thách, nhưng việc tự ý dùng kháng sinh còn nguy hiểm hơn gấp nhiều lần. Hãy nhớ rằng kháng sinh không chữa được cúm. Để bảo vệ con yêu một cách trọn vẹn nhất, cách tốt nhất là mẹ nên chủ động tiêm phòng cúm trước hoặc trong thai kỳ (sau tuần 12), đồng thời thăm khám y khoa ngay khi có dấu hiệu bất thường để được chỉ định dùng đúng thuốc, đúng bệnh từ bác sĩ chuyên khoa.