NHỮNG BIẾN CHỨNG CỦA XƠ GAN: DẤU HIỆU NHẬN BIẾT VÀ CÁCH XỬ TRÍ

Việc nhận biết sớm các dấu hiệu biến chứng là cực kỳ quan trọng để người bệnh và người nhà có thể xử trí kịp thời.

1. CƠ CHẾ HÌNH THÀNH BIẾN CHỨNG

Các biến chứng của xơ gan chủ yếu do hai vấn đề cốt lõi:

• Tăng áp lực tĩnh mạch cửa: Mô sẹo cản trở dòng máu từ ruột về gan, làm tăng áp lực trong tĩnh mạch cửa.
• Suy giảm chức năng gan: Gan không còn khả năng tổng hợp Protein, Albumin và không thể loại bỏ các chất độc (như Amoniac) khỏi máu.

2. CÁC BIẾN CHỨNG NGUY HIỂM CỦA XƠ GAN VÀ CÁCH NHẬN BIẾT

2.1. Báng bụng (cổ trướng) và phù chi dưới:

• Dấu hiệu nhận biết:
  • Bụng phình to nhanh chóng, căng tức, da bụng có thể có các tĩnh mạch nổi rõ (tuần hoàn bàng hệ).
  • Phù chân: Sưng ở mắt cá chân và cẳng chân, ấn vào thấy lõm.
• Cách xử trí: Hạn chế muối (Natri) nghiêm ngặt, dùng thuốc lợi tiểu theo chỉ định của bác sĩ. Trong trường hợp báng bụng nặng gây khó thở, bác sĩ sẽ chỉ định chọc tháo dịch báng để giảm áp lực.

2.2. Xuất huyết tiêu hóa (vỡ tĩnh mạch thực quản):

• Nguyên nhân: Tăng áp lực tĩnh mạch cửa khiến các tĩnh mạch ở thực quản và dạ dày giãn nở (giãn tĩnh mạch). Chúng rất dễ vỡ.
• Dấu hiệu nhận biết:
  • Nôn ra máu tươi (lượng nhiều).
  • Đi ngoài phân đen, hôi (do máu đã tiêu hóa).
  • Mệt mỏi đột ngột, da tái nhợt, choáng váng (dấu hiệu mất máu cấp).

• Cách xử trí: Đây là Tình trạng cấp cứu khẩn cấp. Cần đưa bệnh nhân đến bệnh viện ngay lập tức. Bác sĩ sẽ tiến hành truyền máu, dùng thuốc co mạch, và nội soi thắt hoặc tiêm xơ tĩnh mạch để cầm máu.

2.3. Bệnh não gan (hôn mê gan):

• Nguyên nhân: Gan suy yếu không thể loại bỏ Amoniac (chất độc sinh ra từ Protein) khỏi máu. Amoniac tích tụ lên não gây rối loạn chức năng thần kinh.
• Dấu hiệu nhận biết (Diễn tiến):
  • Giai đoạn sớm: Mất ngủ, ngủ gà ban ngày, run tay, khó tập trung, thay đổi tính cách.
  • Giai đoạn nặng: Lú lẫn, nói lắp, mất phương hướng, và cuối cùng là hôn mê sâu.

• Cách xử trí: Cần nhập viện ngay. Bác sĩ sẽ điều trị bằng thuốc Lactulose (giúp đào thải Amoniac qua phân) và Kháng sinh (giảm vi khuẩn sản xuất Amoniac trong ruột).

2.4. Nhiễm trùng dịch báng (viêm phúc mạc nhiễm khuẩn tự phát):

• Nguyên nhân: Dịch báng ứ đọng là môi trường lý tưởng cho vi khuẩn phát triển và gây nhiễm trùng nghiêm trọng.
• Dấu hiệu nhận biết: Sốt, đau bụng dữ dội, đau khi ấn vào bụng.
• Cách xử trí: Đây là biến chứng nguy hiểm, cần điều trị bằng kháng sinh tĩnh mạch ngay lập tức.

2.5. Ung thư gan:

• Nguy cơ: Xơ gan là yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến ung thư gan.
• Dấu hiệu nhận biết: Sụt cân nhanh không rõ nguyên nhân, đau tức hạ sườn phải, mệt mỏi, phát hiện khối u qua siêu âm.
• Cách xử trí: Người bệnh xơ gan cần tầm soát định kỳ 6 tháng/lần bằng Siêu âm và xét nghiệm AFP (Alpha-fetoprotein) để phát hiện và điều trị ung thư ở giai đoạn sớm nhất.

Bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho lời khuyên và chẩn đoán y tế chuyên nghiệp. Vui lòng liên hệ với bác sĩ gan mật tại Bệnh viện đa khoa quốc tế Thiên Đức để được tư vấn cụ thể.