KHÁM PHỤ KHOA LÀ KHÁM NHỮNG GÌ? QUY TRÌNH CHI TIẾT CHO NGƯỜI KHÁM LẦN ĐẦU

Khám phụ khoa là khám những gì? Tìm hiểu quy trình chi tiết từng bước, danh mục khám chuẩn y khoa và tâm lý thoải mái cho chị em lần đầu đi khám phụ khoa.

1. KHÁM PHỤ KHOA ĐỊNH KỲ LÀ KHÁM NHỮNG CƠ QUAN NÀO?

Khám phụ khoa là danh mục kiểm tra toàn bộ hệ thống cơ quan sinh dục của phụ nữ, bao gồm:

Cơ quan sinh dục ngoài: Âm hộ, môi lớn, môi bé, vùng tầng sinh môn, khu vực quanh hậu môn.
Cơ quan sinh dục trong: Âm đạo, cổ tử cung, tử cung, hai vòi trứng (vòi tử cung) và hai buồng trứng.
Tuyến vú: Kiểm tra các bất thường hoặc khối u ở vùng ngực.

2. QUY TRÌNH KHÁM PHỤ KHOA CHI TIẾT TỪNG BƯỚC CHO NGƯỜI KHÁM LẦN ĐẦU

Tại các bệnh viện và phòng khám uy tín, quy trình khám phụ khoa được thiết kế khép kín, riêng tư (mô hình 1 bác sĩ - 1 rèm che - 1 nữ điều dưỡng) với 5 bước cơ bản sau:

2.1. Bước 1: Hỏi tiền sử bệnh lý (Hỏi khám)

Bác sĩ sẽ trao đổi ngắn gọn để thu thập thông tin cơ bản:

Bạn đã lập gia đình/có quan hệ tình dục hay chưa?
Chu kỳ kinh nguyệt của bạn có đều không? Ngày đầu tiên của kỳ kinh gần nhất là khi nào?
Bạn có đang gặp triệu chứng gì bất thường (khí hư ra nhiều, có mùi, đau bụng dưới, ngứa rát...)?
Tiền sử mang thai, sinh nở hoặc các bệnh lý đã từng điều trị?
Lưu ý: Hãy trả lời trung thực vì thông tin "đã quan hệ tình dục hay chưa" quyết định trực tiếp đến dụng cụ thăm khám mà bác sĩ sẽ sử dụng để đảm bảo an toàn, không tổn thương màng nhĩ/màng trinh.

2.2. Bước 2: Khám cơ quan sinh dục ngoài

Bác sĩ sẽ quan sát bằng mắt thường khu vực âm hộ, tầng sinh môn để kiểm tra xem có dấu hiệu viêm nhiễm, mụn nhọt, vết tổn thương, sần sùi hoặc biến đổi màu sắc da hay không.

2.3. Bước 3: Khám bằng mỏ vịt (Dành riêng cho phụ nữ đã quan hệ tình dục)

Bác sĩ sẽ đưa nhẹ nhàng một dụng cụ y tế chuyên dụng gọi là mỏ vịt (đã được bôi trơn) vào trong âm đạo để tách nhẹ thành âm đạo, quan sát trực tiếp niêm mạc âm đạo và cổ tử cung.
Trong bước này, bác sĩ sẽ đồng thời lấy mẫu dịch âm đạo để soi tươi (tìm nấm, vi khuẩn, trùng roi) và dùng que phết tế bào cổ tử cung (xét nghiệm Pap smear hoặc HPV) nhằm tầm soát sớm ung thư cổ tử cung.
Đối với chị em chưa quan hệ tình dục: Bác sĩ tuyệt đối không dùng mỏ vịt hay thăm khám qua âm đạo để bảo vệ màng trinh, chỉ kiểm tra bên ngoài và kết hợp siêu âm qua đường bụng.

2.4. Bước 4: Khám bằng hai tay (Khám qua đường âm đạo hoặc trực tràng)

Bác sĩ đeo găng tay vô trùng, bôi trơn và đưa 1 - 2 ngón tay vào âm đạo, tay còn lại ấn nhẹ lên vùng bụng dưới. Bước này giúp bác sĩ cảm nhận trực tiếp kích thước, vị trí, độ di động của tử cung và hai bên buồng trứng, từ đó phát hiện các khối u, nhân xơ hoặc điểm đau bất thường.

2.5. Bước 5: Thực hiện các chẩn đoán hình ảnh và xét nghiệm cận lâm sàng

Tùy thuộc vào độ tuổi và tình trạng thực tế, bác sĩ sẽ chỉ định thêm:

Siêu âm phụ khoa: Siêu âm đầu dò âm đạo (người đã quan hệ) hoặc siêu âm qua đường bụng (người chưa quan hệ) giúp quan sát chi tiết hình ảnh tử cung, niêm mạc tử cung và hai buồng trứng.
Soi cổ tử cung: Quan sát cổ tử cung qua máy soi phóng đại nếu phát hiện tổn thương khi khám mỏ vịt.
Siêu âm tuyến vú: Kiểm tra các nang, u xơ ở vú.
Xét nghiệm máu/nước tiểu: Nếu nghi ngờ có nhiễm trùng đường tiết niệu hoặc bệnh lây truyền qua đường tình dục.

3. NHỮNG XÉT NGHIỆM QUAN TRỌNG KHÔNG NÊN BỎ QUA KHI KHÁM ĐỊNH KỲ

Soi tươi dịch âm đạo: Giúp xác định chính xác nguyên nhân gây viêm nhiễm (do nấm Candida, vi khuẩn hay trùng roi) để dùng thuốc đúng loại.
Tầm soát ung thư cổ tử cung (Pap smear/Thinprep/HPV DNA): Được khuyến cáo cho phụ nữ từ 21 tuổi trở lên hoặc sau khi có quan hệ tình dục 1 - 3 năm. Đây là xét nghiệm giúp phát hiện các tế bào biến đổi tiền ung thư trước khi chúng phát triển thành bệnh thực sự.

4. NHỮNG ĐIỀU CẦN CHUẨN BỊ TRƯỚC KHI ĐI KHÁM PHỤ KHOA

Để buổi khám diễn ra thuận lợi và kết quả xét nghiệm chính xác nhất, chị em cần nhớ các nguyên tắc vàng sau:

Thời điểm khám: Nên đi khám sau khi đã sạch kinh từ 3 - 5 ngày. Tuyệt đối không đi khám khi đang trong kỳ kinh nguyệt (trừ trường hợp cấp cứu do rong kinh, đau bụng dữ dội).
Ngừng đặt thuốc và kiêng quan hệ: Kiêng quan hệ tình dục và không dùng các loại thuốc đặt âm đạo trong vòng 24 - 48 giờ trước khi khám.
Không thụt rửa sâu âm đạo: Trước khi đi khám chỉ cần vệ sinh nhẹ nhàng bên ngoài bằng nước sạch. Không dùng dung dịch tẩy rửa mạnh hoặc thụt rửa sâu bên trong âm đạo vì sẽ làm trôi mất vi khuẩn/dịch tiết, gây sai lệch kết quả xét nghiệm.
Trang phục: Nên mặc quần áo thoải mái, ưu tiên mặc váy đơn giản để dễ dàng thay trang phục khi thăm khám.
Giữ tâm lý thoải mái: Khám phụ khoa là một hình thức thăm khám rất bình thường. Hãy thả lỏng cơ thể, thở đều trong quá trình khám để không cảm thấy căng tức hay khó chịu.

Khám phụ khoa định kỳ không phải là điều gì đáng ngại hay xấu hổ, mà là hành động chủ động thể hiện sự yêu thương và trách nhiệm đối với bản thân. Hãy duy trì thói quen kiểm tra sức khỏe phụ khoa 6 tháng đến 1 năm một lần để luôn tự tin, khỏe mạnh và bảo vệ trọn vẹn thiên chức làm mẹ.

Lưu ý: Nội dung bài viết mang tính chất cung cấp kiến thức về bệnh lý sản phụ khoa dùng tham khảo. Khi có bất kỳ nghi ngờ nào về tình trạng sức khoẻ, người bệnh cần đến ngay bệnh viện để được bác sĩ chuyên khoa thăm khám và xử trí kịp thời.