ĐẺ KHÔNG ĐAU – PHƯƠNG PHÁP GÂY TÊ NGOÀI MÀNG CỨNG CÓ TÁC DỤNG PHỤ KHÔNG?
- Gây tê ngoài màng cứng được thực hiện bởi bác sĩ gây mê hồi sức khi cổ tử cung của sản phụ đã mở từ 2 – 3 cm và có cơn gò tử cung đều đặn.
- Bác sĩ sẽ luồn một ống thông cực nhỏ vào khoảng trống bao quanh màng tủy sống (khoang ngoài màng cứng) ở vùng thắt lưng. Thuốc tê và thuốc giảm đau sẽ được truyền liên tục qua ống này với liều lượng được kiểm soát nghiêm ngặt bằng máy. Hoạt chất thuốc chỉ có tác dụng phong bế cảm giác đau ở nửa dưới cơ thể, trong khi sản phụ vẫn hoàn toàn tỉnh táo, giữ nguyên được áp lực rặn và cảm nhận được sự chuyển động của thai nhi khi chào đời.
2. CÁC TÁC DỤNG PHỤ THỰC TẾ VÀ NHỮNG LỜI ĐỒN VÔ CĂN CỨ
2.1. Hạ huyết áp tư thế:
- Bản chất: Thuốc tê làm giãn các mạch máu. Khoảng 10% - 20% sản phụ có thể bị tụt huyết áp nhẹ, gây chóng mặt buồn nôn.
- Mức độ nguy cơ: Thường gặp, dễ xử trí. Bác sĩ luôn truyền dịch trước khi gây tê và theo dõi monitor liên tục để xử lý bằng thuốc nâng áp nếu cần.
2.2. Run rẩy hoặc ngứa:
- Bản chất: Phản ứng sinh lý bình thường của cơ thể đối với thuốc giảm đau dòng Opioid hoặc do sự thay đổi nhiệt độ đột ngột trong phòng sinh.
- Mức độ nguy cơ: Nhẹ, tự biến mất. Triệu chứng này hoàn toàn vô hại và sẽ tự hết sau vài giờ khi thuốc hết tác dụng.
2.3. Đau đầu sau sinh:
- Bản chất: Xảy ra khi kim gây tê vô tình làm rách màng cứng gây rò rỉ dịch não tủy (tỷ lệ dưới 1%). Đau tăng khi ngồi/đứng, giảm khi nằm.
- Mức độ nguy cơ: Hiếm gặp. Điều trị hiệu quả bằng cách nằm nghỉ, uống nhiều nước, caffeine hoặc thực hiện kỹ thuật vá màng cứng bằng máu tự thân (Blood patch).
2.4. Đau lưng kinh niên:
- Bản chất: Không phải do thuốc tê. Nghiên cứu của Hiệp hội Sản phụ khoa Hoa Kỳ khẳng định không có mối liên hệ nào giữa gây tê ngoài màng cứng và đau lưng mạn tính.
- Mức độ nguy cơ: Đây là hiểu lầm. Đau lưng chủ yếu do sự thay đổi trọng tâm cơ thể khi mang thai, giãn dây chằng vùng chậu và tư thế cho con bú sai cách sau sinh.
2.5. Ảnh hưởng trí tuệ của trẻ:
- Bản chất: Thuốc tê được tiêm vào khoang ngoài màng cứng, nồng độ đi vào máu mẹ cực kỳ thấp, do đó lượng thuốc qua nhau thai đến bé là không đáng kể.
- Mức độ nguy cơ: Vô căn cứ. Trẻ sinh ra từ các ca gây tê ngoài màng cứng có chỉ số APGAR (đánh giá sức khỏe sơ sinh) tương đương với sinh thường tự nhiên.
3. NHỮNG TRƯỜNG HỢP CHỐNG CHỈ ĐỊNH TUYỆT ĐỐI
Mặc dù là một phương pháp nhân văn và an toàn, gây tê ngoài màng cứng không phải là chiếc "chìa khóa vạn năng" cho tất cả mọi người. Phương pháp này tuyệt đối không được thực hiện trong các trường hợp:
- Sản phụ có tình trạng rối loạn đông máu hoặc đang sử dụng thuốc chống đông máu.
- Có nhiễm trùng da vùng thắt lưng (vị trí dự kiến chọc kim gây tê).
- Sản phụ có tiền sử chấn thương cột sống nặng, vẹo cột sống nghiêm trọng hoặc dị dạng tủy sống.
- Tình trạng cấp cứu sản khoa khẩn cấp (nhau bong non, dọa vỡ tử cung) cần mổ lấy thai ngay lập tức.
Phương pháp đẻ không đau bằng gây tê ngoài màng cứng là một kỹ thuật an toàn cao khi được thực hiện bởi các bác sĩ sản khoa và gây mê giàu kinh nghiệm tại các cơ sở y tế uy tín. Các tác dụng phụ hoàn toàn nằm trong tầm kiểm soát của y học và không để lại di chứng dài hạn. Hãy chủ động trao đổi với bác sĩ để có một hành trình đón con yêu chào đời nhẹ nhàng, văn minh và trọn vẹn nhất.
Lưu ý: Nội dung bài viết mang tính chất cung cấp kiến thức sản khoa tham khảo. Khi bước vào tuần thứ 35 của thai kỳ, sản phụ cần thực hiện đầy đủ các xét nghiệm đông máu và thăm khám trực tiếp với bác sĩ Gây mê hồi sức để được đánh giá điều kiện thực hiện gây tê ngoài màng cứng một cách chính xác nhất.