Ù TAI TRÁI, PHẢI LÀ DẤU HIỆU CỦA BỆNH GÌ? KHI NÀO CẦN ĐI KHÁM GẤP?
Tình trạng ù tai một bên (chỉ xảy ra ở tai trái hoặc tai phải) thường có giá trị định vị tổn thương cao hơn so với ù tai cả hai bên. Các nguyên nhân phổ biến được chia thành 3 nhóm cơ bản:
1.1. Tổn thương tại cấu trúc tai:
- Tắc nghẽn cơ học: Sự tích tụ quá mức của ráy tai, dị vật hoặc nước lọt vào tai sau khi bơi làm tăng áp lực lên màng nhĩ, gây ra tiếng ù vù vù.
- Viêm tai giữa hoặc viêm tai ngoài: Nhiễm trùng gây sưng nề niêm mạc, ứ dịch trong hòm nhĩ, dẫn đến rối loạn dẫn truyền âm thanh kèm theo đau tai, chảy dịch.
- Thủng màng nhĩ: Chấn thương cơ học hoặc biến chứng từ viêm tai giữa làm rách màng nhĩ, khiến tai bị mất khả năng khuếch đại âm thanh chuẩn xác và xuất hiện tiếng ù.
- Bệnh Meniere: Một chứng bệnh do rối loạn dịch tai trong, gây ra bộ ba triệu chứng kinh điển: Ù tai một bên trầm trọng, chóng mặt quay cuồng và nghe kém tiến triển.
1.2. Nguyên nhân ngoài tai và toàn thân:
- Rối loạn khớp thái dương hàm: Khớp này nằm ngay cạnh ống tai ngoài. Khi cơ hoặc dây chằng quanh khớp bị viêm, các cử động nhai có thể kích thích dây thần kinh chung, tạo ra tiếng ù tai trái hoặc phải tương ứng với bên khớp tổn thương.
- Bệnh lý mạch máu: Ù tai dạng mạch đập (tiếng ù o o trùng với nhịp tim) thường liên quan đến xơ vữa động mạch chậu, hẹp động mạch cảnh hoặc dị dạng mạch máu vùng đầu cổ.
- U dây thần kinh thính giác: Đây là một khối u lành tính phát triển trên dây thần kinh số VIII. Triệu chứng điển hình là ù tai một bên tăng dần theo thời gian, kèm theo giảm thính lực rõ rệt ở bên đó.
2. PHÂN LOẠI NGUY CƠ VÀ HƯỚNG XỬ TRÍ
2.1. Nguy cơ thấp:
- Tình trạng lâm sàng: Ù tai thoáng qua (< 24h) sau khi đi máy bay, nghe nhạc lớn, căng thẳng.
- Hướng xử trí: Nghỉ ngơi, cân bằng áp suất (nuốt nước bọt, nhai kẹo cao su), theo dõi tại nhà.
2.2. Nguy cơ trung bình:
- Tình trạng lâm sàng: Ù tai kéo dài trên 1 tuần, có kèm theo nghẹt tai, chảy dịch hoặc ngứa tai.
- Hướng xử trí: Đặt lịch khám chuyên khoa Tai Mũi Họng ngay trong tuần để điều trị triệt để.
2.3. Nguy cơ cao:
- Tình trạng lâm sàng: Ù tai xuất hiện đột ngột kèm điếc một bên, chóng mặt dữ dội hoặc yếu cơ mặt.
- Hướng xử trí: Đến ngay bệnh viện hoặc trung tâm y tế gần nhất trong vòng 24 giờ đầu.
3. CÁC DẤU HIỆU BÁO ĐỘNG ĐỎ CẦN ĐI KHÁM NGAY
Nếu bạn bị ù tai trái hoặc ù tai phải đi kèm với bất kỳ dấu hiệu nào dưới đây, đó là một tình trạng cấp cứu ngoại khoa hoặc thần kinh, tuyệt đối không được trì hoãn:
- Nghe kém đột ngột: Sức nghe giảm hẳn hoặc mất hẳn một bên tai chỉ trong vài giờ. Đây là bệnh lý cần điều trị Corticoid liều cao trong khung "giờ vàng" (tốt nhất là trong 72 giờ đầu) để giữ lại thính lực.
- Chóng mặt, mất thăng bằng dữ dội: Biểu hiện của tổn thương sâu vào hệ thống tiền đình tai trong hoặc hệ thần kinh trung ương.
- Ù tai dạng mạch đập liên tục: Tiếng ù o o như tiếng mạch đập rầm rập trong đầu, cảnh báo các nguy cơ tai biến mạch máu não hoặc phình động mạch.
- Triệu chứng thần kinh phối hợp: Tê bì vùng mặt, sụp mí mắt, nuốt khó hoặc đau đầu dữ dội không rõ nguyên nhân.
Ù tai trái hay ù tai phải đều là tấm gương phản chiếu sức khỏe của hệ thống thính giác và mạch máu não. Hãy lắng nghe cơ thể mình, chủ động tầm soát sớm để bảo vệ đôi tai và chất lượng cuộc sống của chính bạn.
Lưu ý: Nội dung bài viết mang tính chất cung cấp kiến thức y khoa chuyên sâu tham khảo. Khi có triệu chứng ù tai kéo dài, người bệnh bắt buộc phải thăm khám trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa để có phác đồ điều trị chính xác.