LỆCH VÁCH NGĂN MŨI – KHI NÀO NÊN THEO DÕI? KHI NÀO CẦN MỔ?
Nếu bạn tình cờ phát hiện mình bị lệch vách ngăn mũi thông qua một lần chụp X-quang kiểm tra sức khỏe định kỳ hoặc chụp CT răng hàm mặt, nhưng cơ thể thuộc các trường hợp sau thì hoàn toàn không cần phẫu thuật:
- Không có triệu chứng cơ năng: Bạn vẫn thở tốt bằng cả hai mũi, không bị nghẹt mũi dai dẳng, không đau đầu, không mất khứu giác.
- Không gây biến chứng viêm xoang: Hệ thống thông khí và dẫn lưu của các xoang hàm, xoang trán, xoang sàng vẫn hoạt động bình thường, không bị ứ đọng dịch.
- Đáp ứng tốt với nội khoa: Vào những đợt thời tiết giao mùa, nếu bạn có biểu hiện nghẹt mũi nhẹ do viêm mũi dị ứng kèm theo, tình trạng này nhanh chóng biến mất sau vài ngày xịt nước muối biển hoặc dùng thuốc kháng histamin theo hướng dẫn của bác sĩ.
Đối với nhóm này, vẹo vách ngăn chỉ là một "đặc điểm nhân trắc học" tương tự như người có mũi cao hay mũi thấp. Bạn chỉ cần theo dõi và vệ sinh mũi đúng cách hằng ngày.
2. KHI NÀO CẦN ĐIỀU TRỊ NỘI KHOA? KHI NÀO BẮT BUỘC PHẢI PHẪU THUẬT?
2.1. Theo dõi và điều trị nội khoa:
- Triệu chứng lâm sàng:
- Lệch vách ngăn mức độ nhẹ.
- Nghẹt mũi thoáng qua khi cảm lạnh hoặc dị ứng.
- Không bị viêm xoang tái phát.
- Phương pháp thực hiện:
- Vệ sinh hốc mũi bằng nước muối sinh lý ấm.
- Dùng thuốc xịt corticosteroid tại chỗ hoặc thuốc co mạch (ngắn ngày) để giảm phù nề niêm mạc cuốn mũi bù trừ.
2.2. Bắt buộc phẫu thuật (chỉnh hình vách ngăn):
- Triệu chứng lâm sàng:
- Nghẹt mũi cơ học liên tục, mạn tính ở bên vách ngăn lệch (không đáp ứng với bất kỳ loại thuốc nào).
- Viêm xoang tái phát nhiễm trùng quá 4 lần/năm do vách ngăn chèn ép làm tắc nghẽn lỗ thông xoang.
- Hội chứng Sluder: Gai vách ngăn chạm vào niêm mạc cuốn mũi đối diện, kích thích dây thần kinh gây đau đầu, đau nửa mặt kinh niên.
- Chảy máu cam tái diễn do dòng khí xoáy tập trung làm khô và vỡ mạch máu ở vùng vách ngăn vẹo.
- Phương pháp thực hiện:
- Thực hiện phẫu thuật nội soi chỉnh hình vách ngăn.
- Bác sĩ sẽ rạch một đường nhỏ trong hốc mũi, bóc tách màng sụn, cắt bỏ hoặc gọt giũa phần xương/sụn bị lệch, đưa vách ngăn về vị trí trục thẳng, giải phóng đường thở.
2.3. Lưu ý:
- Phẫu thuật chỉnh hình vách ngăn là phẫu thuật nhằm giải quyết nguyên nhân cơ học (cấu trúc xương/sụn). Nếu bạn vừa bị lệch vách ngăn, vừa bị viêm mũi dị ứng thời tiết (bản chất là do cơ địa, hệ miễn dịch), thì phẫu thuật chỉ giúp mũi bạn thông thoáng hơn trong điều kiện bình thường, chứ không thể chữa khỏi bệnh viêm mũi dị ứng.
- Sau mổ, khi gặp tác nhân dị ứng, niêm mạc cuốn mũi vẫn có thể sưng nề và gây nghẹt mũi. Do đó, việc chẩn đoán phân biệt chính xác nguyên nhân gây nghẹt mũi trước khi quyết định lên bàn mổ là cực kỳ quan trọng.
- Hiện nay, với sự phát triển của phẫu thuật nội soi, cuộc mổ vách ngăn diễn ra rất nhẹ nhàng trong khoảng 30 - 45 phút, không để lại sẹo bên ngoài mặt, ít đau và bệnh nhân có thể ra viện sau 1 - 2 ngày. Bạn không nên quá lo sợ nếu bản thân thuộc diện bắt buộc phải can thiệp.
Lệch vách ngăn mũi là một trạng thái phổ biến. "Chìa khóa" để quyết định có phẫu thuật hay không nằm ở chỗ: Dị tật đó có gây ảnh hưởng đến chất lượng sống và chức năng hô hấp của bạn hay không. Hãy tỉnh táo, lựa chọn các bệnh viện uy tín có trang thiết bị nội soi hiện đại để được các bác sĩ chuyên khoa thăm khám, đo chức năng hô hấp mũi và đưa ra tư vấn cá nhân hóa chính xác nhất.
Lưu ý: Bài viết mang tính chất cung cấp kiến thức y khoa tham khảo. Khi có các triệu chứng nghẹt mũi, đau đầu kéo dài, người bệnh không nên tự chuẩn đoán mà cần đến trực tiếp cơ sở y tế có chuyên khoa Tai Mũi Họng để được nội soi và điều trị đúng hướng.