CẢNH BÁO VIÊM TỤY CẤP SAU NHỮNG BỮA TIỆC NGÀY TẾT
NGUYÊN NHÂN CHÍNH GÂY VIÊM TỤY CẤP SAU TẾT
Hai nguyên nhân phổ biến nhất gây viêm tụy cấp trên toàn thế giới là sỏi mật và rượu. Trong mùa tiệc tùng, nguy cơ thường tăng cao do:
- Uống rượu bia quá mức: Rượu là nguyên nhân hàng đầu gây viêm tụy cấp mạn tính. Uống một lượng lớn rượu bia trong thời gian ngắn có thể gây tổn thương trực tiếp tế bào tụy.
- Ăn nhiều chất béo: Tiêu thụ các bữa ăn thịnh soạn, nhiều dầu mỡ (thịt đông, nem rán, thực phẩm chiên xào) khiến tụy phải sản xuất enzyme tiêu hóa quá mức. Khi kết hợp với rượu, nguy cơ tăng lên gấp bội.
- Tăng mỡ máu (Triglyceride): Ăn nhiều đường, chất béo và uống rượu có thể khiến nồng độ Triglyceride trong máu tăng cao đột ngột, gây viêm tụy.
- Sỏi mật: Sỏi mật di chuyển và làm tắc nghẽn ống tụy, ngăn chặn enzyme tiêu hóa thoát ra ngoài, dẫn đến viêm.
5 DẤU HIỆU NHẬN BIẾT SỚM VIÊM TỤY CẤP CẦN CẤP CỨU NGAY
Viêm tụy cấp thường có các triệu chứng đột ngột và dữ dội, dễ bị nhầm lẫn với đau dạ dày hoặc ngộ độc thực phẩm nhẹ.
- Đau bụng dữ dội:
- Cơn đau cấp tính, xuất hiện đột ngột ở vùng thượng vị (trên rốn). Cơn đau thường lan ra sau lưng (đau xuyên thấu) hoặc lan sang hai bên sườn, không giảm khi thay đổi tư thế.
- Mức độ cảnh báo: Cực kỳ nguy hiểm.
- Đau tăng sau khi ăn:
- Cơn đau tăng lên nhanh chóng và dữ dội hơn, đặc biệt sau khi ăn một bữa ăn giàu chất béo hoặc uống rượu bia.
- Mức độ cảnh báo: Cao
- Buồn nôn và nôn ói:
- Nôn ói liên tục, không đỡ. Nôn có thể không làm giảm cơn đau bụng, cảm giác khác với đau dạ dày thông thường.
- Mức độ cảnh báo: Cao
- Bụng chướng và căng tức:
- Do liệt ruột và tích tụ dịch. Bệnh nhân có thể cảm thấy bụng căng tức, khó chịu.
- Mức độ cảnh báo: Trung bình.
- Sốt, mạch nhanh:
- Dấu hiệu của phản ứng viêm toàn thân. Trong trường hợp nặng có thể kèm theo vàng da nhẹ (nếu do sỏi mật) hoặc tụt huyết áp.
- Mức độ cảnh báo: Nguy hiểm.
CẦN LÀM GÌ KHI NGHI NGỜ BỊ VIÊM TỤY CẤP?
Thời gian là yếu tố then chốt để ngăn chặn biến chứng của viêm tụy cấp:
1. Bước 1: Tuyệt đối nhịn ăn và nhịn uống
- Nguyên tắc: Việc ăn uống sẽ kích thích tụy tiết enzyme, làm tình trạng viêm trở nên tồi tệ hơn.
- Thực hiện: Cho bệnh nhân nhịn ăn, nhịn uống hoàn toàn (kể cả nước lọc) và không dùng bất kỳ loại thuốc giảm đau nào không theo đơn.
2. Bước 2: Gọi cấp cứu và chuyển bệnh nhân đến bệnh viện.
- Ưu tiên: Đưa bệnh nhân đến bệnh viện có chuyên khoa Tiêu hóa và khả năng cấp cứu, không nên tự điều trị tại nhà bằng thuốc dân gian.
- Thời gian: Càng sớm càng tốt.
3. Bước 3: Hỗ trợ tại chỗ đợi xe cấp cứu
- Cho bệnh nhân nằm nghỉ ở tư thế thoải mái (thường là cong gối, cúi người về phía trước để giảm áp lực).
- Theo dõi sát sao tình trạng mạch, huyết áp và ý thức của bệnh nhân.
LỜI KHUYÊN PHÒNG TRÁNH VIÊM TỤY CẤP DỊP TẾT NGUYÊN ĐÁN
Phòng bệnh luôn tốt hơn chữa bệnh. Hãy bảo vệ tụy bằng cách:
- Hạn chế rượu bia: Nếu uống, hãy uống điều độ và không uống khi đói.
- Kiểm soát chất béo: Giảm các món chiên xào, nhiều mỡ. Ưu tiên món hấp, luộc, nhiều rau xanh trong bữa tiệc.
- Không ăn quá no: Chia nhỏ bữa ăn và không ăn quá no dồn dập trong một bữa tiệc dài.
- Thăm khám định kỳ: Đặc biệt là người có tiền sử sỏi mật hoặc tăng mỡ máu.
Bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho lời khuyên và chẩn đoán y tế chuyên nghiệp. Hãy gọi ngay cho Thiên Đức khi bạn cần các tư vấn và hỗ trợ chuyên sâu về sức khỏe. Chúc bạn và gia đình đón Tết và có một mùa xuân an lành, khỏe mạnh!